پنج‌شنبه 20 مرداد 1401

بودجه فرهنگ و انواع آن

بودجه برنامه مالی سازمان های مختلف است که برای یک سال مالی تهیه می شود و حاوی پیش بینی درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار و برآورد هزینه‌ها برای انجام عملیاتی که منجر به نیل سیاست‌ها و هدف‌های قانونی می‌شود، و طبیعتا بودجه فرهنگ یعنی برنامه مالی فرهنگ که برای انجام فعالیت های فرهنگی و دستیابی به اهداف تعریف شده و ارتقای کمی و کیفی فرهنگ تصویب و به مصرف فرهنگ می رسد.

 

این بودجه فرهنگ در کشور مشتمل بر سه دسته کلی و ده دسته فرعی به شرح ادامه است.

 

  • 1- بودجه فرهنگی مصوب مجلس شورای اسلامی

این بودجه ها در قوانین بودجه و نیز سایر قوانین توسط مجلس به تصویب می رسند و مشتمل بر سه دسته فرعی است.

 

  • 1-1- بودجه دستگاه های فرهنگی

بودجه هایی است که در قانون بودجه سنواتی برای دستگاه های با ماموریت فرهنگ مصوب می شود؛ مانند وزارت ارشاد، صدا و سیما، سازمان تبلیغات، حوزه علمیه، ورزش و …

 

  • 2-1- بودجه فرهنگی سایر دستگاه ها

بودجه هایی است که در قانون بودجه برای دستگاه های مختلف کشور (غیر از موارد فوق) و با کارکرد فرهنگی مصوب می شود؛ مانند بودجه های فرهنگی همه وزراتخانه های دولت، قوه قضاییه و شرکت های تابعه دولتی و خصولتی[1]، شهرداری ها و … .

 

  • 3-1- بودجه های پنهان فرهنگ

بودجه هایی است که در قوانین مختلف کشور در قالب تخفیفات و یا استانداردهای اجباری به فرهنگ اختصاص یافته و مصوب شده اند؛ مانند تخفیفات مصوب در تعرفه های آب و برق و گاز دستگاه ها و کانون های فرهنگی و یا معافیت های مالیاتی کانون های فرهنگی و یا معافیت مساجد از پرداخت قبوض آب و برق ویا الزام نمودن همه مراکز گردشگری حتی در بخش خصوصی به اختصاص نمازخانه، مسجد و … .

 

  • 2- بودجه های فرهنگی مصوب شوراهای شهر و روستا

این بودجه ها در شوراهای شهر و روستا به تصویب می رسند.

 

  • 1-2- بودجه نهادهای فرهنگی

بودجه هایی است که در بودجه سنواتی برای نهادهای با ماموریت فرهنگ در شهرداری ها مصوب می شود؛ مانند معاونت فرهنگی شهرداری، سازمان فرهنگی هنری شهرداری و …

نکته: معمولا این اعتبارات در مقایسه با اعتبارات فرهنگی دستگاه های فرهنگی بخش دولتی بسیار بیشتر هستند.

 

  • 2-2- بودجه فرهنگی سایر نهادها

بودجه هایی است که در بودجه سنواتی برای نهادهای مختلف شهرداری (غیر از موارد فوق) و با کارکرد فرهنگی مصوب می شود؛ مانند بودجه های فرهنگی معاونت شهرسازی و … .

 

  • 3- بودجه های مردمی

این بودجه ها به صورت داوطلبانه و خودآگاهانه توسط مردم به فرهنگ اختصاص می یابد.

 

  • 1-3- وجوهات شرعی مانند خمس و زکات و …

که توسط مردم به مراجع تقلید تقدیم می شود.

 

  • 2-3- صدقات و امور خیر

که توسط مردم به سازمان های متولی دریافت صدقات، خیریه های مصوب و غیر مصوب و یا به طور مستقیم به نیازمندان برای کارکردهای فرهنگی تقدیم می شود.

 

  • 3-3- سرانه فرهنگی خانواده ها

مه توسط هر خانواده در عرصه فرهنگ هزینه می شود؛ مانند هزینههای تحصیلی، تعلیم و تربیت، گردشگری، ورزش و … .

 

  • 4-3- کمک به مراسم فرهنگی مذهبی

که توسط مردم صرف برگزاری مراسم فرهنگی مذهبی در ایان سوگواری و جشن آل الله می گردد، مانند روضه های حضرت اباعبدالله الحسین، مراسم محرم و صفر، اعیاد، ماه مبارک رمضان و … .

 

  • 5-3- کمک به سازمان های مردم نهاد[2] در حوزه های فرهنگی

که توسط مردم به سازمان های مردم نهاد داده می شود؛ مانند مساجد، حوزه های علمیه، سازمان های توسعه فرهنگ محیط زیست و … .

 

در انتها خلاصه وضعیت بودجه های فرهنگی را در نمودار زیر ملاحظه می نمایید.

 

 

 

—————————————

[1] منظور شرکت هایی است که بین خصوصی و دولتی هستند.

[2] N.G.O.=Non-Governmental Organization

همچنین ببینید

نقدی بر تصمیم اخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر حذف اعضای حقوقی‌اش

به نقل از جامعه خبری تحلیلی الف علی ماهرالنقش بر اساس شنیده‌های مورد وثوق، شورای …

یک نظر

  1. سلام. مفید است. ممنونم