چهارشنبه 10 آذر 1400

مبانی و مفاهیم مدیریت بحران: انواع بحران

به مقوله بحران از زوایای متفاوتی می توان نگریست، و بر آن اساس دسته بندی های متنوعی برای آن تعریف کرد. در ادامه به تعدادی از این دسته بندی ها اشاره می شود.

رویکردهای مختلف به بحران

  • رویکرد جغرافیایی[1]: تاکید بر مکان و زمان ایجاد بلایا
  • رویکرد مردم شناسانه[2]: تاکید بر آثار و پیامدهای بلایا بر جامعه انسانی
  • رویکرد جامعه شناسانه[3]: تاکید بر آسیب پذیری­ها و اثرات بلایا بر رفتار انسانی و واکنش های فردی و اجتماعی او
  • رویکرد مطالعات توسعه­ای[4]: تاکید بر امدادرسانی­ها، مدیریت پناهندگان[5]، مراقبت­های بهداشتی و ممانعت از قحطی­ ها می­باشد.
  • رویکرد طب بلایا و اپیدمیولوژی[6]: تاکید بر اداره تلفات دسته جمعی، درمان صدمات و پایش همه گیری­ها دارد.
  • رویکرد فنی[7]: تاکید بر ابعاد فنی و علمی بلایا دارد. مثل زلزله شناسی، آتش فشان شناسی، جنگ شناسی و…
  • رویکرد اکولوژی انسانی[8]:  تاکید بر شاخص های رفتار انسانی فرآیند تسهیل کننده قضاوت انسانی درباره بلایا از طریق سازمان های اجتماعی دارد.

انواع بحران – دسته بندی نوع یک

  • بحران های طبیعی[9]: بحران هایی که ناشی از عوامل طبیعی و خارج از اختیار بشر هستند.
  • بحران های بشر ساز[10]: بحران هایی که زاییده دست بشر هستند.

انواع بحران  – دسته بندی نوع دو

  • بحران های ناگهانی[11]: بعضي از بحرانها به صورت ناگهاني و يك دفعه به‌وجود مي‌آيند و اثرات ناگهاني بر محيط دروني و بيروني سازمان مي‌گذارند. به اين بحرانها، بحرانهاي ناگهاني (ABRUPT CRISIS) مي‌گويند.
  • بحران های تدریجی[12]: در مقابل اين بحرانها، بحرانهاي تدريجي (Gradual Crisis) وجود دارند كه از يكسري مسائل بحران‌خيز شروع مي‌شوند و در طول زمان تقويت شده و تا يك سطح آستانه بحران ادامه و سپس بروز پيدا مي‌كنند. (آستانه تحمل سازمان)

مقایسه بحران های ناگهانی و تدریجی:

براي مقايسه بحرانهاي ناگهاني و تدريجي مي‌توان از چهار ويژگي كليدي استفاده كرد.

انواع بحران –  دسته بندی نوع سه

  • بحران های قابل پیش بینی[13]
  • بحران های غیر قابل پیش بینی[14]

سطوح بحران

  • بحران های محلی[15]
  • بحران های منطقه­ ای[16]
  • بحران های ملی[17]
  • بحران های بین المللی[18] (جهانی)

ویژگی های عمومی بحران­های ناگهانی

  • تردید و بلا تکلیفی (غافلگیری)
  • غیر قابل تصوّر بودن
  • می­توانند برهم زننده قواعد باشند
  • بلا استفاده شدن قوانین و مقررات
  • عامل زمان علیه عوامل درگیر عمل می کند (زمان بسیار اندک است)

 


[1] Geographical

[2] Anthropological

[3] Sociological

[4] Developmental Studies

[5] Refugee Management

[6] Disaster Medicine & Epidemiology

[7] Technical

[8] Human Ecology

[9] Natural Crisis

[10] Man Made Crisis

[11] abrupt crisis

[12] gradual crisis

[13] Predictable crisis

[14] Unpredictable Crisis

[15]  Local Crisis

[16]  Regional Crisis

[17]  National Crisis

[18]  International Crisis

همچنین ببینید

بجای «پل خواجو» باید به «سی و سه پل» برویم!

در زمانی که حُسن مدیریت‌ها! آب زاینده‌رود را نخشکانده بود، و زاینده‌رودی پر آب می‌خروشید؛ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *