چهارشنبه 10 آذر 1400

دشمن شناسی

انسان موجودی اجتماعی است، که می بایست توانایی برقراری ارتباط با سایر افراد موجود در اجتماع را داشته باشد. در این راستا اگر شخصی بتواند تعاملی سازنده و عاقلانه با جامعه برقرار نماید، فردی موفق به شمار می رود؛ و اگر نتواند این ارتباط را درست برقرار نماید، آن وقت است که دچار بسیاری از مشکلات اجتماعی و فردی می شود. در این رابطه در موضوع رفتارشناسی و رفتار سازمانی مباحث بسیار گسترده ای درباره ارتباط، انواع آن، روش های آن و … بیان گردیده است.

از زاویه ای دیگر، رابطه ی انسان با خدا مطرح است. انسانی موفق و سعادتمند است که بتواند این رابطه را نیز به طور صحیح و عالی برقرار نماید.

و از منظری دیگر، رابطه ی انسان با خودش مطرح است. انسانی در این عرصه پیروز است که بتواند خودش را بشناسد. «من عرف نفسه فقد عرف ربّه»[1]

…………………………

ولی یکی از مهم ترین نکات در برقراری این ارتباطات؛ چه با خدا، چه با اجتماع و چه با خودش، تشخیص دوست[2] و دشمن[3] در محیط مورد بحث است.

پس اگر کسی بتواند دوست و دشمن خود را بدرستی تشخیص داده، و روابط خود را متناسب با آن تنظیم کند، فردی موفق در تعاملات درونی، تعاملات اجتماعی و تعاملات با پروردگار خواهد بود.

…………………………

تعریف دشمن درون

پیامبر عظیم الشأن اسلام (ص) در این رابطه چنین می فرمایند: «اَعْدی عَدُوِّّكَ نَفْسُكَ الَّتی بَینَ جَنْبَیْكَ»[4]. پس خطرناک ترین و دشمن ترینِ دشمنان، نفس است؛ نفسی که ما را به بدی امر می کند. «إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبی»[5]

تعریف دشمن آشکار

خداوند متعال در قرآن می فرماید: «إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدوّا»[6]  و در جای دیگر می فرماید: «إِنَّ الشَّيْطانَ لِلْإِنْسانِ عَدُوٌّ مُبينٌ »[7] پس  اصلی ترین دشمن انسان، شیطان است، و ما باید او را دشمن بدانیم.

تعریف دوست و دشمن در اجتماع

حضرت علی (ع) در نهج البلاغه چنین می فرمایند: «أَصْدِقَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ وَ أَعْدَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ؛ فَأَصْدِقَاؤُكَ صَدِيقُكَ وَ صَدِيقُ صَدِيقِكَ وَ عَدُوُّ عَدُوِّكَ وَ أَعْدَاؤُكَ عَدُوُّكَ وَ عَدُوُّ صَدِيقِكَ وَ صَدِيقُ عَدُوِّك».

یعنی «دوستان تو سه كسند و دشمنانت سه كس. امّا دوستان تو؛ دوست تو و دوست دوست تو و دشمن دشمن توست، و دشمنانت؛ دشمن تو و دشمن دوست تو و دوست دشمن توست.»[8]

…………………………

خلاصه

به طور خلاصه می توان وضعیت دوست و دشمن را در جدول زیر خلاصه نمود. البته این بحث می تواند در سطح فردی، اجتماعی و حتی مدیریتی کلان کشوری و بین المللی مورد توجّه قرار گیرد.

………..


[1] الحياه،  ترجمه احمد آرام، ج‏1 ، حديث212

[2] دوست کسی است که خیر تو را می خواهد

[3] دشمن کسی است که برایت شر طلب می کند

[4] بحار الانوار، كتاب الایمان و الكفر، باب مراتب النفس عدم الاعتماد علیها، حدیث 1

[5] سوره یوسف – آیه 53

[6] سوره فاطر – آیه 6

[7] سوره یوسف – آیه 5

[8] نهج البلاغة، حکمت 295، ترجمه شهيدى

همچنین ببینید

کتاب شیطان شناسی

کتاب شیطان شناسی؛ شناخت با رویکردی راهبردی و سیستمی

رسالت انسان، عبودیت همراه با معرفت است و انسان عهدی با خدا بسته که بر …

یک نظر

  1. با سلام و عرض ادب
    خواهشا وبلاگ من که در واقع بانک جامع نوشته های شهدا میباشد را با نام “زیباترین نوشته های شهدا”
    را در وبسایت انقلابی و مفیدتون لینک بفرمایید.اجرتون با شهدا
    بهم سر بزنید شاید خوشتون اومد و من را لینک فرمودید…منتظر حضورتون و خبرتون هستم
    یا علی سید علی
    ————————
    ماهرالنقش
    سلام، وبلاگ زیبایتان را دیدم
    http://www.moteahedin.blogfa.com
    انشاء الله در زنده نگه داشتن یاد و راه شهدا موفق باشیم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *