دوشنبه 4 مهر 1401

آنچه یافت می نشود، آنم آرزوست!

هر کدامِ ما در زندگی شخصی و اجتماعی خود بارها و بارها اقدام به تصمیم گیری نموده ایم. از موارد ساده و آسان، تا پیچیده و دشوار. بدیهی است هر چه دامنه و سطح موضوع تصمیم گیری مان گسترده تر و بالاتر می رود، این تصمیم گیری از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد شد.

این تصمیم ممکن است بر سر خرید یک خودرو، یک منزل و … باشد؛ و یا بر سر انتخاب یک مدیر کل، یک وزیر، یک نماینده مجلس و … باشد؛ و یا بر سر انتخاب اولویت برنامه ها و طرح های سالانه یک استان باشد؛ و یا … . سؤالی که مطرح است اینکه چگونه و با چه ابزاری می توان به بهترین و معقول ترین جواب دست یافت؟

*     *     *     *     *

تصمیم گیری، یعنی انتخاب یک راه از میان چند راه موجود. بر چه اساسی؟ بر اساس شاخص های موجود. وقتی فقط یک شاخص داشته باشیم کار آسان است. زود مقایسه و انتخاب می کنیم، ولی کار وقتی دشوار می شود که چند شاخص داشته باشیم. چند گزینه برای انتخاب داشته باشیم. ضریب اهمیت شاخص ها با هم متفاوت باشند. آن وقت برای اولویت بندی گزینه ها چه باید کرد؟

راه حل ساده است. از آنجا که قرار است مدیریتی دانایی محور داشته باشیم، می بایست راهکارهای علمی موجود را بررسی نماییم. اگر سراغ دانش تصمیم گیری رویم، با مقوله ای به نام تصمیم گیری چند معیاره [1] مواجه می شویم. که خود داستانی دارد، زیبا و شنیدنی و اجرایی. البته در این مقال قصد صحبت درباره آن را نداریم، و فقط به آن به عنوان راهی موجود برای دستیابی به نیازمان اشاره می گردد. طالبان و مشتاقان خود به سراغش خواهند رفت.

البته بر موضوع تصمیم گیری عاقلانه در مبانی دینی ما بسیار تأکید شده است، که چند نمونه اش در ادامه آمده است.

«پايه دورانديشى توقف در مورد شبهه است» [2]

«هر كه عقل خويش را بي نياز بيند بلغزد – من استغنى بعقله زلّ.
تأكيد بر امر بسيار مهم و حياتى مشورت و نظرخواهى است، بخصوص در امور اجتماعى، اقتصادى، سياسى، فرهنگى و … و اين همه براى پرهيز دادن است از خودرايى و تكروى در تصميم‏ گيري ها و اقدام ها.» [3]

«و برترين كارهاى حقّ، تصميم‏ هاى درست است و بدترين آنها، مطالب من درآوردى است و هر من درآوردى، بدعت است و هر بدعتى، ضلالت است و با بدعتها، سنّت ها ويران مى‏ شود» [4]

«دعای امام علی (ع): خدايا روزى من كن عقلى كامل و تصميمى نافذ، و خردى كه (بر خردها) بچربد، و ….» [5]

«دعای امام زمان (عج): خداوند از تو درخواست مى ‏كنم ……….. و عزم و اراده‏ ام را به نور علم، …» [6]

و بسیار مواردی از این دست.

*     *     *     *     *

امّا؛

آیا ما بر اساس آموزه های دینی مان،

و چشم انداز کشورمان که توسعه دانایی محور را شعار خود دانسته،

به این مهم عمل می نماییم؟

وقتی قصد انتخاب مسئولی را در یک اداره؛ وزارت و … داریم، بر اساس شاخص ها و گزینه ها و اولویت ها و … انتخاب می کنیم و یا بر اساس سلائق و تمایلات و منافع و … .

وقتی قصد اولویت گذاری بین طرح ها و پروژه های یک استان را داریم، آیا دانایی محور تصمیم گیری می کنیم؛ و یا بر اساس منافع سیاسی و جناحی و … .

وقتی ….. .

*     *     *     *     *

گفتند یافت می‌نشود جسته‌ایم ما        گفت آنچه یافت می‌نشود آنم آرزوست

*     *     *     *     *

بر اساس اطلاعات نه چندان محدود به نظر می رسد، هم اکنون کمتر از 10% تصمیمات مهم مان بر اساس این روش های علمی است. (در حالت خوش بینانه)

پس بیاییم برای انجام وظائف الهی، عقلی، شرعی، ملّی و انسانی که داریم؛ از امروز شروع کنیم، و اولین گام را برای تصمیم گیری دانایی محور برداریم.

تا خدا و رسول (ص) و ائمه طاهرین (ع) از ما راضی باشند.

انشاء الله

—————————————————–

[1] MCDM: Multi Criteria Decision Making

[2] تحف العقول-ترجمه كمره‏ اى    متن    214    و كلمات قصارى در اين معانى كه از آن حضرت روايت شده …..  ص : 197

[3] الحياة با ترجمه احمد آرام    ج‏1    317    حديث …..  ص : 314

[4] تحف العقول-ترجمه حسن زاده 249 (سخنرانى امير المؤمنين على عليه السلام) كه معروف به خطبه ديباج است …..  ص : 247

[5] صحيفه علويه    متن‏ فارسى –  ص : 125

[6] احتجاج-ترجمه جعفرى    ج‏2    647    «مقدارى از فرمايشات امام زمان عليه السلام» ص : 604

همچنین ببینید

نقد عملکرد مجلس شورای اسلامی در چارچوب قانون اساسی

در تاریخ سوم تیر ماه 1401 به همت كانون انديشه و تمدن اسلامي جلسه ای …

18 نظر

  1. محمد حسین فقیهی

    سلام
    خدا را شکر که بعد از مدتی توفیق بررسی ایمیل را پیدا نمودم و در ابتدا مقاله شما را مشاهده و مطالعه نمودم
    به موضوع مهم و قابل توجهی اشاره نموده بودید و ابعاد مهمی از عوامل موثر در تصمیم گیری خو ب و صحیح را اشاره نموده بودید خصوصا اینکه مقاله را به کلمات نورانی ائمه اطهار مزین فرموده بودید
    نکاتی که به نظر رسید به اطلاع می رساند تا نظر شما را در این خصوص داشته باشم
    الف- به نظر می رسد کلمه دانایی یک کلمه اعم است از دانایی در خصوص استفاده از ابزارهای دقیق و پیچیده برای گمراه کردن و کلاه گذاردن سر دیگران و یا پیروی از هواهای نفسانی که در حد اعلای آن می توان به شیطان اشاره نمود که او موجودی دانا بود و با دانایی تصمیم به عدم اطاعت از امر الهی اقدام نمود (با خدا د رخصوص علت عدم سجده به آدم استدلال می آورد) و از طرف دیگر دانایی می تواند منجر به عبادت و اطاعت از امر حق و پیروی از مسیر صواب شود
    پس دانایی به خودی خود عامل تعیین کننده ای جهت اخذ تصمییم صحیح نمی باشد بلکه عوامل مهم دیگری نیز موثرند که آنها می توانند مسیر انتخاب صحیح را به گونه ای منحرف نمایند که حتی شخص تصمیم گیرنده فکر کنده بهترین تصمیم و صحیح ترین تصمیم را اتخاذ نموده است این در حالی است که اگر خوب فکر کند می بیند منافع شخصی و صفاتی از جمله تکبر و مقام پرستی عامل اصلی تصمیم گیریش بوده است
    لذا به نظر می رسد علاوه بر دانایی و عاقل بودن به معنای صحیح آن یکی از عوامل مهم در تصمیم بجاو شایسته اخلاق محوری و تهذیب محوری است یعنی بهترین تصمیم تصمیمی است که بر مبنای رضایت خدا و اخلاص اتخاذ گردد و لا غیر
    اگر این طور شد وقتی فرد شخص دیگری را مثلا در فلان مسئولیت محق تر دانست تصمیم به تقدیم موقعیت خود به او می نماید و قس علی هذا
    —————————————————————————–
    ماهرالنقش: سلام، نکات بسیار دقیق و ظریفی را اشاره فرمودید و درست و کامل.
    فقط یک نکته را عرض کنم که در آن قسمت بحث که گفتیم در تصمیم گیری تعدادی گزینه داریم و تعدادی شاخص؛ این مطلب جنابعالی که اعمال اخلاق و رضایت الله است، در انتخاب شاخص ها و امتیاز دهی به آنها، نقش می یابد.

  2. This shows real expertise. Thanks for the answer.

  3. Good post here, thanks for sharing the info.

  4. You ‘re so ingenious! I don’t guess Ive read anything like this before. So awesome to find somebody with some unique opinions on this topic. I like reading a post that will make people think. Also, thanks for allowing me to comment!

    ——————
    Maheronnaghsh
    Your welcome

  5. I’ll try to put this to good use imeiaedtmly.

  6. These topics are so confusing but this hepeld me get the job done.

  7. These peeics really set a standard in the industry.

  8. Insigths like this liven things up around here.

  9. yes of course it is very good post thank you for this

  10. I dont suppose Ive read anything like this before. So nice to find somebody with some original thoughts on this subject. realy thank you for starting this up. this website is something that is needed on the web, someone with a little originality. useful job for bringing something new to the internet!

  11. Really Amazing Website You Have Here. Very Informative Subject For A Post Keep Up The Great Work!

  12. this contact form

    well said.. this article was really good

  13. how to get free emt training

    how do you do these and still remain the person you are

  14. how long is emt training

    wow this is awesome whoever said you are doing a great job is not just and being fair

  15. how to get emt training

    your site has an appealing look and look good to the eyes

  16. cosmetic dentist san antonio

    your site has an appealing look and look good to the eyes